Table of Contents
Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Η ενεργοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας άμυνας της ΕΕ, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και η απαγόρευση εξαγωγών όπλων σε χώρες που απειλούν κράτη-μέλη ή παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο βρίσκονται στον πυρήνα του νέου σχεδίου των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) για την ευρωπαϊκή άμυνα.
Το πολιτικό πλαίσιο παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της ευρωομάδας και επικεφαλής των ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ, Γιάννης Μανιάτης, υπογραμμίζοντας ότι η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης πρέπει να αποκτήσει συγκεκριμένο περιεχόμενο και επιχειρησιακές δυνατότητες.
Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς μία από τις βασικές προτάσεις αφορά την έμπρακτη εφαρμογή της αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής μεταξύ των κρατών-μελών, με σαφείς μηχανισμούς υποστήριξης σε περίπτωση εξωτερικής επίθεσης.
Το άρθρο 42.7 και η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη στην πράξη
Πρώτος άξονας του σχεδίου είναι η ουσιαστική ενεργοποίηση του άρθρου 42.7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο προβλέπει ότι, εάν ένα κράτος-μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα υπόλοιπα κράτη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που διαθέτουν.
Η ιστορική στήλη του Βήματος στο inbox σου
Γίνε μέλος του καθημερινού newsletter που αποκαλύπτει όσα συμβαίνουν στο πολιτικό παρασκήνιο και απόκτησε πρόσβαση σε αποκλειστικό περιεχόμενο. ΕΓΓΡΑΦΗ
Ο Γιάννης Μανιάτης ζητά η συγκεκριμένη πρόβλεψη να αποκτήσει συγκεκριμένους επιχειρησιακούς μηχανισμούς, διαδικασίες και δομές, ώστε η αμοιβαία άμυνα να μην παραμένει μια γενική πολιτική δέσμευση.
Στο πλαίσιο αυτό, υπενθύμισε τη συμβολή του στη διαμόρφωση του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIP), όπου προωθήθηκαν για πρώτη φορά συγκεκριμένα επιχειρησιακά μέτρα για την εφαρμογή του άρθρου 42.7. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη δυνατότητα κινητοποίησης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας για την υποστήριξη κράτους-μέλους που δέχεται επίθεση από τρίτη χώρα.
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, η πρόταση έχει σαφή γεωπολιτική διάσταση. Η ενίσχυση της αμοιβαίας συνδρομής θα μπορούσε να προσφέρει ένα ισχυρότερο ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων, σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένει κρίσιμο ζήτημα.
Ευρωπαϊκή προτίμηση στα όπλα και στις αμυντικές τεχνολογίες
Ο δεύτερος άξονας αφορά την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και την καθιέρωση μιας σαφούς ευρωπαϊκής προτίμησης στις αμυντικές προμήθειες.
Η θέση των S&D είναι ότι τα χρήματα των Ευρωπαίων φορολογουμένων πρέπει να ενισχύουν κατά προτεραιότητα την ευρωπαϊκή παραγωγή, δημιουργώντας ποιοτικές θέσεις εργασίας και αναπτύσσοντας τεχνολογικές και παραγωγικές δυνατότητες που θα περιορίσουν τις εξαρτήσεις από τρίτες χώρες.
Ο Μανιάτης δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη συμμετοχή όλων των κρατών-μελών, αλλά και στην ουσιαστική ένταξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην αλυσίδα της ευρωπαϊκής αμυντικής παραγωγής. Η στρατηγική αυτονομία, σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά σε λίγους μεγάλους αμυντικούς ομίλους.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ελληνική αμυντική βιομηχανία, καθώς η ανάπτυξη κοινών ευρωπαϊκών προγραμμάτων και η συμμετοχή μικρότερων επιχειρήσεων μπορούν να δημιουργήσουν νέες δυνατότητες παραγωγής, τεχνολογικής συνεργασίας και εξαγωγών.
Απαγόρευση εξαγωγών όπλων σε χώρες που απειλούν την Ευρώπη
Τρίτος άξονας είναι η θέσπιση απαγόρευσης εξαγωγής ευρωπαϊκών όπλων σε χώρες που απειλούν κράτη-μέλη της ΕΕ ή παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.
Η πρόταση συνδέει ευθέως την ευρωπαϊκή αμυντική παραγωγή με την προστασία της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Ο Μανιάτης υποστηρίζει ότι οπλικά συστήματα που κατασκευάζονται με τη χρηματοδότηση των Ευρωπαίων φορολογουμένων δεν μπορούν να καταλήγουν σε χώρες που στρέφονται κατά της κυριαρχίας ή της εδαφικής ακεραιότητας κρατών της Ένωσης.
Η συγκεκριμένη θέση έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα για την Ελλάδα, καθώς θέτει στο ευρωπαϊκό επίπεδο το ζήτημα της συνέπειας ανάμεσα στην αμυντική συνεργασία, την εξωτερική πολιτική και την προστασία των κρατών-μελών από απειλές.
Κοινή ευρωπαϊκή άμυνα χωρίς υποχώρηση του κοινωνικού μοντέλου
Το νέο κείμενο πολιτικών θέσεων, με τίτλο «Ένα προοδευτικό όραμα για μια Κυρίαρχη Ευρωπαϊκή Άμυνα» (A Progressive Vision for a Sovereign European Defence), επιχειρεί να διαμορφώσει ένα ενιαίο πλαίσιο για την αμυντική πολιτική των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν μία δεκαετία.
Πέρα από την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων, περιλαμβάνει την υπεράσπιση της ειρήνης, τη διπλωματική επίλυση των συγκρούσεων και την προστασία των δημοκρατικών θεσμών και των κρίσιμων υποδομών από υβριδικές επιθέσεις, κυβερνοεπιθέσεις και επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η κοινή χρηματοδότηση στρατηγικών υποδομών και η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Οι Σοσιαλιστές επιδιώκουν να συνδέσουν την αμυντική θωράκιση με τη διατήρηση του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου, απορρίπτοντας την αντίληψη ότι η αύξηση των αμυντικών δαπανών πρέπει να γίνει εις βάρος της κοινωνικής προστασίας.
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Γιάννης Μανιάτης έδωσε το πολιτικό στίγμα της νέας πρωτοβουλίας με τη φράση: «Η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερη άμυνα, αλλά πάνω απ’ όλα περισσότερη ευρωπαϊκή άμυνα».
Το ζητούμενο πλέον είναι αν οι πολιτικές αυτές θέσεις θα μετατραπούν σε συγκεκριμένες ευρωπαϊκές αποφάσεις, κοινά χρηματοδοτικά εργαλεία και δεσμευτικούς μηχανισμούς. Για την Ελλάδα, το κρίσιμο στοιχείο είναι κατά πόσο η ευρωπαϊκή αμυντική ολοκλήρωση θα αποκτήσει και πρακτική διάσταση στην προστασία των συνόρων, της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών.
Πηγή: To Vima
