Μέρα μπαίνει, μέρα βγαίνει, το άγχος για τους μισθοσυντήρητους εργαζόμενους είναι το ίδιο. Πώς θα βγει ο μήνας. Κάθε φορά που προκύπτει μια κρίση και αυξάνεται ο πληθωρισμός, το άγχος γίνεται ακόμα μεγαλύτερο.
Διότι, αύξηση του πληθωρισμού σημαίνει πιο ακριβά προϊόντα και κυρίως ακριβότερα αγαθά πρώτης ανάγκης. Φαγώσιμα, καύσιμα και ό,τι έχει να κάνει με το κόστος στέγασης. Από τα ενοίκια, τον ηλεκτρισμό και πάει λέγοντας.
Προ ημερών, η Στατιστική Υπηρεσία ανακοίνωσε ότι τα στοιχεία που αφορούν στον δείκτη τιμών καταναλωτή για τον Ιούνιο έδειξαν πως ο πληθωρισμός αυξήθηκε με ρυθμό 3,1%. Μια μέρα προηγουμένως, η Eurostat είχε ανακοινώσει ότι ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών για την Κύπρο είχε ανέλθει στο 4%, σε σχέση τον περσινό Ιούνιο. Σύμφωνα με τα εν λόγω στοιχεία, τα καύσιμα, τα τρόφιμα και το κόστος στέγασης κρατούν ψηλά τον πληθωρισμό στη χώρα μας και διατηρούν αυξημένη πίεση στο κόστος ζωής.
Αγαθά πρώτης ανάγκης
Πιο αναλυτικά, την ακρίβεια φαίνεται να συντηρούν συγκεκριμένες ομάδες προϊόντων και υπηρεσιών, με αποτέλεσμα να δημιουργούν πληθωριστικές πιέσεις σε τομείς που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των νοικοκυριών.
Τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Στατιστική Υπηρεσία δείχνουν ότι η κατηγορία των πετρελαιοειδών παρουσίασε αύξηση 21,17% τον Ιούνιο σε ετήσια βάση, τα γεωργικά προϊόντα παρουσίασαν άνοδο 9,01%, η κατηγορία στέγαση, ύδρευση, ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο και άλλα καύσιμα 5,60%, μεταφορές 8,26%, τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά κατέγραψαν αύξηση 5,06%, αναψυχή, αθλητισμός και πολιτισμός 5,25%, εκπαιδευτικές υπηρεσίες 3,71%, εστιατόρια και υπηρεσίες παροχής καταλύματος 3,24%, υγεία 1,13%.
Δηλαδή προϊόντα και υπηρεσίες, τα οποία σχετίζονται με την καθημερινότητα χιλιάδων πολιτών που προσπαθούν να βγάλουν τα προς το ζειν και οι οποίοι βλέπουν το ύψος των μισθών τους να μην μπορεί να καλύψει το αυξανόμενο κόστος ζωής.
Μισθοί και παροχές vs επενδύσεις και αποδόσεις
Ας προσπαθήσουμε όμως να καταλάβουμε λίγο καλύτερα την κατάσταση και να αντιληφθούμε γιατί ο πληθωρισμός και η ακρίβεια επηρεάζουν σε μεγαλύτερο βαθμό τα νοικοκυριά, τα οποία τοποθετούνται στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα και λιγότερα τα άτομα υψηλής εισοδηματικής τάξης.
Σε μια πολύ ενδιαφέρουσα και άκρως κατατοπιστική ανάλυση τους, η οποία δημοσιεύθηκε στις 18 Ιουνίου 2026, οι οικονομολόγοι Νεκτάριος Μιχαήλ και Κυριάκος Λαμπριάς δίνουν απαντήσεις σε μεγάλα ερωτήματα που μας βασανίζουν. Μεταξύ άλλων αναφέρουν:
Η επίδραση του αυξανόμενου πληθωρισμού στους καταναλωτές εξαρτάται από τρία βασικά κανάλια:
(1) Τα αγαθά που επηρεάζονται περισσότερο,
(2) τις συνθήκες αποταμίευσης και εισοδήματος των διαφόρων νοικοκυριών κατά μήκος της κατανομής του πλούτου, καθώς και
(3) τη σύνθεση του ισολογισμού των νοικοκυριών.
Τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, που δαπανούν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους σε τρόφιμα και ενέργεια, πλήττονται περισσότερο. Και αυτό, όπως εξηγούν, διότι τα χαμηλότερου εισοδήματος νοικοκυριά βασίζονται κυρίως σε μισθούς και κοινωνικές παροχές, που συνήθως προσαρμόζονται αργά. Μηχανισμοί όπως η Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή (ΑΤΑ), σημειώνεται, προσφέρουν κάποια προστασία έναντι της απώλειας αγοραστικής δύναμης. Αντίθετα, τα υψηλότερου εισοδήματος νοικοκυριά διαθέτουν συχνά πρόσθετες πηγές εισοδήματος, όπως αποδόσεις από επενδύσεις ή επιχειρηματικές δραστηριότητες, οι οποίες μπορούν να ανταποκριθούν ταχύτερα στις μακροοικονομικές εξελίξεις.
Τα νοικοκυριά με υψηλότερα εισοδήματα έχουν συνήθως μεγαλύτερη δυνατότητα προσαρμογής και διαφοροποίησης, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται λιγότερο έντονα από τις πληθωριστικές πιέσεις. Τέλος, υπογραμμίζεται ότι τα περιουσιακά στοιχεία των νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος αποτελούνται κυρίως από μετρητά και τραπεζικές καταθέσεις, η πραγματική αξία των οποίων διαβρώνεται από τον πληθωρισμό.
Γιατί πλήττονται τα χαμηλά στρώματα
Συμπερασματικά, για να αντιληφθούμε με απλά λόγια τους λόγους για τους οποίους η αύξηση του πληθωρισμού, η οποία κατ’ επέκταση αυξάνει το κόστος ζωής και δυσχεραίνει περισσότερο τα άτομα χαμηλής εισοδηματικής τάξης, μπορούμε να εστιάσουμε στα εξής:
(α) Ο πληθωρισμός πλήττει δυσανάλογα τα χαμηλά εισοδήματα, επειδή οι ευάλωτες ομάδες ξοδεύουν το μεγαλύτερο ποσοστό του μισθού τους και γενικότερα των χρημάτων τους, σε είδη πρώτης ανάγκης (τρόφιμα, στέγαση και ενέργεια). Οι τιμές αυτών των αγαθών παρουσιάζουν συνήθως τις μεγαλύτερες αυξήσεις. Την ίδια ώρα, δεν διαθέτουν τα αναγκαία ποσά σε αποταμιεύσεις ή εναλλακτικές επιλογές για να απορροφήσουν το σοκ.
(β) Τα μεσαία ή υψηλά εισοδηματικά στρώματα, μπορούν να στραφούν σε φθηνότερα προϊόντα ή να αγοράζουν μαζικά τρόφιμα σε προσφορά, καθώς διαθέτουν την οικονομική ευχέρεια. Αντιθέτως, τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος συνήθως αγοράζουν τα προϊόντα που χρειάζονται για τη βδομάδα ή το μήνα. Ήδη στο μεταξύ, προμηθεύονται με τα φθηνότερα διαθέσιμα προϊόντα, οπότε δεν έχουν περιθώριο υποκατάστασης με φθηνότερα.
(γ) Ο πληθωρισμός διαβρώνει την αγοραστική δύναμη όλων, αλλά τα νοικοκυριά με υψηλότερα εισοδήματα διαθέτουν «μαξιλάρια» ρευστότητας. Για τα φτωχά νοικοκυριά, κάθε απώλεια σε πραγματικό εισόδημα σημαίνει άμεση στέρηση βασικών αγαδών.
(δ) Τα εισοδήματα από κοινωνικά επιδόματα ή κατώτατους μισθούς προσαρμόζονται με καθυστέρηση στον πληθωρισμό, ενώ ο πλούτος των εύπορων επενδυτών συχνά προστατεύεται ή ακόμα και αυξάνεται αυτόματα, λόγω της ανόδου των αξιών των περιουσιακών τους στοιχείων.
Εγγραφή στο Newsletter
ΠΗΓΗ: philenews.com
Δείτε το πλήρες άρθρο εδώ.
