Η απεσταλμένη του ΓΓ ΟΗΕ Μαρία Άνχελα Ολγκίν ολοκλήρωσε χθες τον πρώτο κύκλο επαφών στην Κύπρο, επιβεβαιώνοντας ότι η συνάντηση 5+1 «θα πραγματοποιηθεί», χωρίς να δεσμευθεί για ημερομηνία. Στο παρασκήνιο, ο Αντόνιο Γκουτέρες έχει ήδη ετοιμάσει το πλάνο του: ιδέες αμοιβαίου οφέλους και για τις δύο πλευρές, με έμφαση στην ουσία του Κυπριακού – και όχι στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Ολγκίν: Προετοιμάζουμε τη συνάντηση 5+1
Εξερχόμενη από το Προεδρικό, μετά τη συνάντηση με τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη, η Ολγκίν δήλωσε πως ξεκίνησε η προετοιμασία της συνάντησης 5+1. «Προετοιμάζουμε τη συνάντηση 5 συν 1 με τον Γενικό Γραμματέα», είπε, προσθέτοντας ότι στη συνέχεια θα μεταβεί σε Αθήνα, Άγκυρα, Κολομβία και Βρυξέλλες.
Ερωτηθείσα αν θα πραγματοποιηθεί η πενταμερής και πότε, η Ολγκίν απάντησε: «Ναι, θα πραγματοποιηθεί» – αλλά διευκρίνισε ότι η ημερομηνία εξαρτάται από το πρόγραμμα όλων. Απέφυγε επίσης να πει εάν στη συνάντηση θα ανακοινωθεί επανέναρξη των διαπραγματεύσεων: «Δεν ξέρουμε, θα δούμε τι θα συμβεί σε αυτή τη συνάντηση. Και αν αυτό θα μπορούσε να γίνει, θα ήταν μια πολύ καλή είδηση, αλλά προτιμώ να περιμένω».
Μετά την ολοκλήρωση των επαφών στο νησί – συμπεριλαμβανομένης της συνάντησης με τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων Τουφάν Έρχιουρμαν – η Ολγκίν θα επιστρέψει στο τέλος της εβδομάδας για δεύτερο κύκλο επαφών με τους δύο ηγέτες.
Συγκρατημένα αισιόδοξος ο Πρόεδρος
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος. «Είναι σημαντικό ότι θα επισκεφθεί Τουρκία, Ελλάδα, Βρυξέλλες – θα ξαναέρθει πίσω στην Κύπρο», σημείωσε, αναφέροντας ότι προτίθεται να συγκαλέσει και το Εθνικό Συμβούλιο την ερχόμενη εβδομάδα.
Ερωτηθείς αν έχει παρουσιαστεί κάποιο πλαίσιο για τη διαδικασία, ο Πρόεδρος ήταν φειδωλός: «Εμείς θέλουμε περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο να υπάρξει αποτέλεσμα». Ξεκαθάρισε ωστόσο τον στόχο: «Να οδηγηθούμε σε μια διευρυμένη διάσκεψη, κατά τη διάρκεια της οποίας θα ανακοινωθεί ως αποτέλεσμα αυτής η επανέναρξη των συνομιλιών». Επιβεβαίωσε ότι αυτός είναι «και ο στόχος των Ηνωμένων Εθνών».
Έτοιμο το πλάνο Γκουτέρες
Στο παρασκήνιο, η εικόνα είναι σαφέστερη. Πηγές κοντά στη διαδικασία, με τις οποίες μίλησε ο Φιλελεύθερος, κατέγραψαν την αποφασιστικότητα του ΓΓ ΟΗΕ να επιτύχει συμφωνία στο Κυπριακό μέχρι το τέλος της θητείας του – δηλαδή έως το Δεκέμβριο του 2026.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Γκουτέρες έχει αποφασίσει να παραμερίσει τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) ως προαπαιτούμενο και έχει ετοιμάσει το δικό του πλάνο. Η επόμενη πενταμερής – που προγραμματίζεται για την τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου ή την πρώτη εβδομάδα του Αυγούστου, κατά πάσα πιθανότητα στη Γενεύη – θα επικεντρωθεί στην ουσία του Κυπριακού.
Εκεί ο Γκουτέρες θα παρουσιάσει ενώπιον των πέντε μερών συγκεκριμένες ιδέες και ένα νέο πλαίσιο. Οι ιδέες αυτές, όπως χαρακτηριστικά είπε άτομο κοντά στη διαδικασία, «δεν θα έρθουν από το πουθενά».
Γιατί τα ΜΟΕ αποδείχθηκαν μη βοηθητικά
Η λογική της επικέντρωσης πρώτα σε ΜΟΕ και μετά στην ουσία αποδείχθηκε μη βοηθητική για την προώθηση της διαδικασίας – κάτι που γίνεται εμμέσως παραδεκτό και από την πλευρά των Ηνωμένων Εθνών.
Η θέση των ΟΗΕ είναι πλέον ξεκάθαρη: δεν θέλουν πενταμερή για ΜΟΕ, και δεν θέλουν επανάληψη της «πολύ άσχημης» – όπως τη χαρακτηρίζουν – συνάντησης του περσινού καλοκαιριού. Το ίδιο σκεπτικό εξηγεί εν μέρει και γιατί η Ολγκίν απείχε από το νησί το προηγούμενο διάστημα: δεν ήθελε να συζητά μόνο ΜΟΕ.
Ιδέες αμοιβαίου οφέλους στο τραπέζι
Κεντρικό στοιχείο της προσέγγισης Γκουτέρες είναι η λογική του αμοιβαίου οφέλους: δεν μπορεί να ικανοποιηθούν μόνο τα αιτήματα της μίας πλευράς. Σύμφωνα με πληροφορίες, μια από τις ιδέες που εξετάζονται – χωρίς να έχει ακόμα μπει επισήμως στο τραπέζι – κινείται ακριβώς σε αυτό το πνεύμα.
Συγκεκριμένα, θα μπορούσε από τη μια να ικανοποιηθεί το τουρκοκυπριακό αίτημα για τα τρία «απευθείας»: πτήσεις, εμπόριο και επαφές. Ως αντιστάθμισμα, θα μπορούσε να μπει στο τραπέζι ένα νέο πλαίσιο εγγυήσεων, εντός του ΝΑΤΟ, με κατάργηση των υφιστάμενων – οι οποίες θεωρούνται αναχρονιστικές.
Ο παράγοντας ΕΕ
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει ο Γκουτέρες στον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βρίσκεται σε ανοικτή γραμμή με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ενώ οι πηγές υπογραμμίζουν ότι είναι η πρώτη φορά που η ίδια η ΕΕ θεωρεί ότι έχει ρόλο να παίξει στο Κυπριακό.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Κόστα και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχουν ήδη ζητήσει συνάντηση με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η συνάντηση αυτή – εφόσον πραγματοποιηθεί – αναμένεται στο πλαίσιο της συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, λίγο πριν από την πενταμερή. Τα ΟΗΕ βρίσκονται σε ανοικτή γραμμή με τις Βρυξέλλες και παρουσιάζονται έτοιμα να συνεργαστούν με τον νέο απεσταλμένο της ΕΕ στο Κυπριακό. Η Ολγκίν, σύμφωνα με πληροφορίες, ζήτησε από τον Χριστοδουλίδη ενημέρωση για το θέμα αυτό.
Εγγραφή στο Newsletter
Πηγή: Φilenews
